Einde aan corruptie overheid in Tanzania?

[25 november 2015]
Elke vijf jaar op de laatste zondag van oktober: verkiezingen in Tanzania. De zittende president, Kikwete, kan niet worden herkozen, want hij heeft zijn 2e termijn er al op zitten. De oppositiepartijen trekken de campagnejas genaamd ‘verandering!’ weer aan. Niet zo vreemd, want juist dít zijn de momenten, waarop de 50 miljoen Tanzanianen een sprankje hoop op een nieuwe regering kunnen koesteren. Een regering die eindelijk eens de verkankerde bestuursmoraal aanpakt, iets aan de in alle instituties woekerende corruptie doet.

President Magafuli tijdens zijn inaugurele redeLees je nu terug hoe het in 2005 en in 2010 ging, dan vind je veel informatie, die ruimte geeft voor een mismoedige blik naar de nabije toekomst: altijd sprake van beloftes gericht op het aanpakken van machtsmisbruik, nepotisme, verkapte censuur en misleiding van de internationale donors. Maar altijd bleek het hemd nader dan de rok. “Ik ga iedereen ontslaan, die zich aan corruptie schuldig heeft gemaakt, en nieuwe functionarissen aannemen”, zo zei Kikwete in 2006 nadat hij zijn eerste verkiezingen gewonnen. Zelfs buitenlandse media waren eerder benauwd voor het onrealistische gehalte van zijn beloften, dan dat ze vreesden dat het wérkelijk holle kreten waren. Holle kreten waren het: onder Kikwete rees de corruptie finaal de pan uit.

In 2010 was er zomaar een online corruptie-speursysteem op internet, waarop alle omkoopschandalen verzameld werden. Ik lees in een artikel uit 2012, dat het zo’n beetje de populairste website van Tanzania was. Vreemd genoeg bestaat de website nu helemaal niet meer. Wel nog een Facebookpagina, waar het laatste bericht bijna 4 jaar oud is. Zou ook hiervoor gelden, dat er enige druk is uitgeoefend?

De Tanzanianen zijn er apetrots op, dat ze met zoveel volkeren in één land zo vreedzaam samenleven. Ze zijn heus allemaal tegen corruptie, doch lijken ook de ‘menselijke natuur’ te respecteren: als je hogerop wilt, dan moet je ook niet bang zijn flexibel met spelregels om te gaan. Doe je dat niet, dan leg je het toch altijd af tegen ‘de rest’. Vaak sprak ik mensen aan, afgelopen zomer, in Tanzania reizend: op wie ga je stemmen? En waarom? Ze benadrukten allen glimlachend, dat ze op de ‘minst slechte’ zouden gaan stemmen. Vertrouwen doen ze niemand. Op dat moment was nog niet duidelijk, wie namens de leidende partij de kandidaat zou worden. Hoewel ze heel goed wisten, dat deze partij, CCM, de corruptie welig hadden laten tieren, hoorde ik velen van de zelfverklaarde corruptiehaters vertellen, dat ze toch weer CCM zouden stemmen. Een belangrijk argument: ach, we hebben hier geen oorlog, en daar zijn we heel blij om.

Maar er is iets gebeurd. Althans, zo lijkt het. Zelfs sceptische toeschouwers zijn nu ineens écht verwachtingsvol: Magafuli, de nieuwe president, lijkt werkelijk het zieke bestuursklimaat aan te gaan pakken. Hij bracht tijdens de eerste maand van zijn bewind al verrassingsbezoeken aan een ziekenhuis, het ministerie van financiën, de belastingdienst en enige andere overheidsinstanties en legde eigenhandig de misstanden bloot. Bijvoorbeeld door de niet-aanwezige ambtenaren (zonder specifieke reden, en dat is heel normaal) stante pede te ontslaan! Hoge ambtenaren maken extreme kosten met het maken van vliegreizen van vergadering naar vergadering (waar ze ook nog ‘sitting allowance’ krijgen: betaling alleen voor het aanwezig zijn): de nieuwe president schaft tal van dit soort luxe potjes voor overheidsdienaren af. Hij belooft nu ook het volk, dat het basis- én vervolgonderwijs écht gratis zullen gaan worden.

Vorige week hield Magafuli zijn inaugurele speech in het parlement. Hij was anderhalf uur zeer bevlogen aan het woord. “I will fight corruption without fear or favour. I will personally lead the charge… pray for me and support me in this war because those involved are not the ordinary nwananchi (burgers).” Magafuli belooft een klein en efficiënt kabinet samen te stellen, vraagt alle parlementariërs (bijna zonder uitzondering gepokt en gemazeld in de corruptiecultuur) hem te helpen. Jawel, je hart springt open. Zou het dan eindelijk?

Hoop doet leven en het minste dat Magafuli verdient is het voordeel van de twijfel. Misschien ziet hij, dat Tanzania in internationaal perspectief economisch en maatschappelijk achterblijft op de potentiële groei. Het is immers eigenlijk een steenrijk land, met heel veel natuurlijke hulpbronnen en een bijna niet te overtreffen arsenaal aan toeristische highlights. Daar profiteert het volk nauwelijks van. Misschien voorvoelt hij, dat uiteindelijk de macht de kaasstolp moet lichten. Maar hoe was het ook alweer 10 jaar geleden? In hoeverre verschillen de woorden van Magafuli met die van Kikwete toentertijd? De eerste stappen zijn hoopvol maar de tijd zal leren of het beklijft.

Het mooiste zou zijn, als over een paar jaar duidelijk wordt, dat Magafuli een geweldige stunt heeft uitgehaald; als een ‘under cover’-revolutionair zich met engelengeduld in de politieke slangenkuil heeft begeven totdat hij genoeg ‘credibility’ had opgebouwd om voor het presidentschap te kunnen gaan, direct vanuit het grote machtsblok. En toen, toen hij eenmaal met campagnevoeren kon beginnen, heeft hij zijn cover eraf gegooid: “en nu naar genuine change!”. Het establishment krabt zich achter de oren: we hebben wat over het hoofd gezien?!

Niko Winkel / GoTanzania, 25 november 2015
(m.m.v. Herman Erdsieck, MamboViewPoint, Mambo, Tanzania)

= = = = 

Lees ook dit artikel van een Tanzaniaanse nieuwssite:

Message from All About Arusha:

"Tanzania now has a president !!!!

AND YOU BELIEVE WHAT TANZANIA's NEWLY ELECTED PRESIDENT MAGUFULI IS UPTO???? UPDATES FROM TANZANIA POST ELECTION ACTIVITIES

Last weekend they were opening parliament and there was a state dinner planned for all guests that was going to cost about 300 m. President Magufuli cut the budget to 25 m and ordered that the rest be taken to buy hospital beds for Muhimbili they got 300 beds and mattresses and 600 bed sheets from that money.

On 23rd Nov 2015 he announced that there will be no official ceremonies for Independence Day on 9th December, the money is to be used for more pressing issues and the day should instead be spent cleaning up our environment.

On Saturday 21st Nov 2015 a group of 50 people were about to set off for a tour of commonwealth countries (don’t know for what) but President Magufuli cut that list down to 4 people, saving government 600 m in tickets, accommodation and per diems No more foreign travel, embassies will take care; if it’s necessary to go, special permission must be sought from him or Chief Secretary

No more 1st class and business class travel for all officials except President, Vice, and Prime Minister.

No more workshops and seminars in expensive hotels when their so many ministry board rooms available. President Magufuli asked how come engineers are given V 8s when a pick-up is more suitable for their jobs.

No more sitting allowances, how the hell are you paid allowance for a job which you have a monthly salary; that also applies to MP’s. President Magufuli has literally pressed the reset button; returning Tanzania to default factory settings, because that was the TZ Nyerere left us with.

On the day after he was brought to power, in the morning as State House officials were showing him round he decided to take a walk to ministry of finance, told them to get their act together, asked why some employees weren’t in office (ever since then the traffic jam in mornings has become worse) and ordered TRA to scrap all tax exemptions, everyone must pay taxes especially the big guys

President Magufuli went to Muhimbili Hospital unannounced and walked thru the worst parts that they keep hiding from important visitors he fired the director, fired the hospital board and ordered that all machines that weren’t working (so that people go to private hospitals owned by some doctors) to be repaired within 2 weeks otherwise he fires even the new director; the machines were repaired in 3 days Finally, last week when going to officially open parliament

President Magufuli didn’t go by plane, drove the whole 600 km from Dar to Dodoma. President Magufuli has reduced the size of the presidential convoy, even reduced the size of presidential delegation that travels with him President Magufuli chose a Prime Minister we haven’t heard of before, a guy with reputation for hard work and no corruption all the big guys we expected could be PM have been let wondering what hit them.

His motto is: Hapa Kazi Tu = "HERE, ALL WE DO IS WORK/ SERVE!"

After President Magufuli visited Ministry of finance and Muhimbili Hospital without announcing it is said the port (most corrupt, delaying, thieving officials) were all of a sudden the most efficient place. No loads are missing, things are done quickly and that habit of forcing for a bribe so that your container is released is no more.

Oh, they say when he was confirmed as winner people started congratulating him and wanting to bring gifts to his place he turned them back, saying he will receive all congrats over the phone, nobody should visit himb All individuals/firms that bought state companies that were privatized but haven’t done anything (20 yrs later) are to either revive the industries immediately or hand them back to the government.

 


« Terug naar nieuwsblog