Straatkinderen in Mwanza krijgen nieuwe perspectieven dankzij Upendo Daima

[4 februari 2016]
Mwanza is de tweede stad, qua grootte, van Tanzania. De steden in Tanzania groeien verschrikkelijk hard: de bevolking van Mwanza, aan de zuidkust van het Victoriameer, is de afgelopen 15 jaar verdubbeld. Mwanza telt nu zo’n 600.000 inwoners. De stad wordt wel ‘Rock City’ genoemd: de heuvels zijn bedekt met sterk geërodeerde rotsen, die soms speels opgestapeld lijken te zijn. Marga van Barschot kwam in 1999 in Mwanza terecht, uitgezonden door de SMA (Sociëteit voor Afrikaanse Missiën), en kwam zo in contact met de Witters zusters die een project voor straatkinderen hadden en Marga vroegen om daarmee door te gaan. Ze was toen al voorbij de vijftig, maar heeft in Tanzania een heel nieuw leven opgebouwd. Samen met haar man Hoja, die in de buurt van Mwanza is opgegroeid, runt ze nu al een jaar of vijftien het straatkinderenproject Upendo Daima. Ik heb mezelf bij Marga uitgenodigd en heb me eind januari bijna een week lang heel erg welkom gevoeld bij Marga thuis. Mijn doel: dit project beter leren kennen en hopelijk een mooi verhaal over schrijven voor zowel de GoTanzania-website alsook voor de lezers van de Upendo Daima-website zelf.

Het werk van Upendo Daima bestaat uit twee verschillende onderdelen, die beide een eigen fysieke organisatie tot resultaat hebben: het Back Home House, waar straatkinderen – Upendo Daima werkt alleen met jongens – tijdelijk terecht kunnen en waar gekeken wordt of ze weer naar huis kunnen, en het Malimbe Family House, waar kinderen voor wie er geen re-integratie met hun families meer mogelijk bleek, aan een nieuwe toekomst kunnen bouwen. De organisatie werkt met 22 lokale medewerkers. Deze mensen hebben verschillende taken bij het begeleiden van de kinderen; sommigen gericht op directe re-integratie-begeleiding, sommigen praktisch: verzorging, eten bereiden, tuinen onderhouden, bewaking.

Street workers
Het proces start met de zogenaamde ‘street workers’. Tweemaal per week gaan de verschillende straatwerkers in Mwanza de straat op, waar altijd veel zwervende kinderen zijn. Meestal komen deze kinderen vanuit dorpen buiten de stad. Ze hebben allemaal hun eigen redenen om van huis weggelopen te zijn. Vaak ook zijn ze gewoon weggestuurd, is er sprake van mishandeling en verwaarlozing. In veel gevallen zijn de kinderen getraumatiseerd en gebruiken ze primitieve drugs (lijm- en benzinesnuiven), maar nu steeds vaker 'powder', zoals de kinderen het zelf noemen. Naar school gaan ze natuurlijk niet. De kinderen hebben zo zwervend een vrij bestaan en zijn ook vaak helemaal niet zo genegen om weer in een ‘gareel’ te komen. De straatwerkers gaan het gesprek met ze aan en indien kinderen bereidwillig zijn om mee te gaan naar het Back Home House, dat zich in een buitenwijk van Mwanza bevindt, dan regelt de organisatie e.e.a. met de overheid en kunnen ze tijdelijk worden opgevangen.

Dan start de volgende fase: de counseling. De kinderen krijgen op creatieve wijze een vorm van therapie en aandacht die ze nog nooit gehad hebben. Er wordt veel gebruik gemaakt van visualisaties en tekenopdrachten om erachter te komen, welke traumatische achtergronden op de kinderen van toepassing zijn. De medewerkers van Upendo Daima (Swahili voor ‘Eindeloze liefde’) gaan aan het werk om te bekijken of er mogelijkheden zijn om kind en familie weer bij elkaar te brengen.
Het aantal kinderen in het Back Home House, waar zich twee grote slaapvertrekken bevinden met stapelbedden, was tijdens mij bezoek 28. Dit aantal kan fluctueren. Maximaal kunnen kinderen drie maanden in het Back Home House blijven.
Tijdens mijn bezoek aan het Back Home House waren de kinderen net met hun begeleiders de lange vrijdagmorgenwandeling aan het maken. Dat doen ze wekelijks. Ze kwamen een uurtje later vrolijk schreeuwend het terrein oprennen en mij allemaal een hand geven. Daarna gingen ze uitgebreid ‘douchen’ op het plein, met plastic emmers, water uit een put. Vervolgens zaten ze aan lange tafel van hun ugali-lunch te genieten. De jongens zijn tussen de 7 en 12 jaar oud.

Malimbe Family House
Het weer bij elkaar brengen van familie en kind lukt vaak wel, maar soms ook niet. Lukt het niet, dan biedt Upendo Daima hun opvang aan in het Malimbe Family House. Dit is niet echt een huis, maar een uitgebreid terrein met gemeenschapsgebouwen, een grote halfoverdekte eetruimte voor de hele groep, keukens, kantoor- en lesruimte, bibliotheek en een stuk of 5 halfronde slaapgebouwtjes voor de kinderen. Er zijn er nu een ongeveer 45 (capaciteit is 55 bedden). Daarnaast is er ook een sportveld, wat speeltuintoestellen en een redelijk uitgebreide tuin met mais, wat bananenbomen, kool, bonen en spinazie. Ook scharrelen er de kippen rond.
Het Malimbe Family House bevindt zich zo’n 10 kilometer zuidelijk van Mwanza en het huis van Marga en Hoja, waar ik mijn eigen kamertje heb gekregen, ligt er vlak naast.

De kinderen leven er in een veilige omgeving, maar verder zonder luxe. Ze moeten immers uiteindelijk ook weer aarden in een eigen sociale omgeving. Ze gaan naar de plaatselijke overheidsschool en krijgen daarnaast extra educatiemogelijkheden van Upendo Daima, zodat ze zich beter kunnen voorbereiden op de toekomst, Engels leren, met computers leren werken, etc. Op een middag maak ik een lange wandeling met 8 kinderen van het Malimbe Family House, ze klauteren met mij op de markante rotspartijen en nemen me mee naar hun school.

Door de week heen heb ik regelmatig onderhoudende gesprekken met Marga. Ze voelt zich thuis in Tanzania en heeft een sterk relativeringsvermogen ten aanzien van alles wat Upendo Daima onderneemt: het is een klein maar eervol steentje om bij te dragen aan de verbetering van de toekomst van kansarme kinderen hier. Sponsoring vanuit Nederland biedt de mogelijkheid voor kinderen om ze betere studeermogelijkheden te geven. Voor elk kind dat ofwel door de intermediaire rol van Upendo Daima weer naar zijn vader en/of moeder terug kan en voor elk kind, dat door sponsoring via Upendo Daima betere scholing krijgt geldt hetzelfde: nieuwe ruimte voor een nieuwe toekomst.

Vrijwilligers
Vrijwilligers vanuit Nederland of andere landen zijn van harte welkom bij Upendo Daima. Marga stelt wel, dat Upendo Daima voorzichtig is, waar het gaat om de inzet van vrijwilligers. Echt onervaren vrijwilligers zijn een risico: de taal en werkomstandigheden zijn zodanig, dat zonder ervaring en affiniteit in ontwikkelingslanden, de aanwezigheid van vrijwilligers eerder een belasting dan een bijdrage betekent voor het team.
Marga en Hoja hebben prima ruimte om vrijwilligers te huisvesten en bij tijd en wijle komen er mensen uit Nederland voor (liefst) een langere periode helpen. Dat betreft maatwerk: in nauw overleg afgestemd op de taken waarvoor de behoefte aan extra experthandjes geldt en op de specifieke wensen en expertise van de vrijwilliger.

Ik heb tijdens mijn bezoek van bijna een hele week met eigen ogen kunnen zien, wat voor prachtig werk hier gedaan wordt. Dit is het type kleinschaligheid, een overzichtelijk project, dat zich vertaalt naar grote daden en dat een hoge mate van continuïteit waarborgt.

Niko Winkel, 4 februari 2016 


« Terug naar nieuwsblog