Volunteer Correct-jaarbijeenkomst en release Transparantie-index 2017

Vorig jaar deelde Volunteer Correct de resultaten van de ‘Transparantie-index’ met de vrijwilligers zendende organisaties die betrokken zijn in het onderzoek. En daarnaast natuurlijk met iedereen die geïnteresseerd is in de resultaten. Volunteer Correct beoogt met dit onderzoek voor de potentiële deelnemers aan vrijwilligersprojectreizen een zorgvuldiger keuze mogelijk te maken. Momenteel legt Volunteer Correct de laatste hand aan het vervolg op dit onderzoek: de 2017-resultaten zijn bijna gereed.

Maar bij het inzichtelijk maken van informatie houdt onze ambitie niet op. Om een nodige stap te kunnen maken, wil Volunteer Correct wil graag met de deelnemende organisaties praten over de toekomst. Hoe kunnen we op de beste in samenwerking onze agenda verwezenlijken?
Onze agenda hierbij is: promotie van de organisaties die op duurzame en verantwoorde wijze internationaal vrijwilligerswerk mogelijk maken. Wat we met u willen bespreken, behelst dus deze twee belangrijke thema’s:

1. Doorontwikkeling en resultaten van de Transparantie-index, versie 2017. Hierbij is veel ruimte voor evaluatie en input.
2. De toekomst van Volunteer Correct. Wij vinden eerlijk en duurzaam vrijwilligerswerk belangrijk. Hoewel we regelmatig worden gezien als criticaster van de ‘voluntourism’-praktijk, werken we vanuit enthousiasme en betrokkenheid. Wij zouden graag doorgroeien naar een vorm van ‘vereniging’ van organisaties, om meer van onze doelstellingen te kunnen bereiken. Zo’n doorontwikkeling valt of staat met samenwerking. En, afhankelijk van welke vorm deze samenwerking krijgt, ook enig commitment. Hoé we deze samenwerking vorm kunnen geven, daarover willen we graag met de organisaties het gesprek aan.

Wij hebben onze jaarlijkse bijeenkomst belegd op donderdagavond 15 juni 2017 en hebben alle organisaties, die onderdeel zijn van het Transparantie-index onderzoek uitgenodigd om bij deze bijeenkomst aanwezig te zijn. De bijeenkomst vindt plaats op Ambachtsweg 39 te Utrecht (bedrijventerrein Lage Weide, dichtbij de A2), van 20.00 uur tot 22.30 uur.
Naast bovengenoemde thema’s willen we ook graag een promotiestudent van de Universiteit van Nijmegen introduceren. Hij zal de komende jaren werken aan zijn proefschrift over vrijwilligerstoerisme. Volunteer Correct wil hem graag een platform bieden en van zijn deskundigheidsontwikkeling gebruik maken.

Voor iedereen die ook om bijzondere redenen betrokken wil zijn bij onze ontwikkelingen mag dit bericht als een uitnodiging worden opgevat. Stuur dan een mail naar info@volunteercorrect.org.

GoTanzania op zoek naar het vrijwilligerswerk-aanbod in Moshi

[16 januari 2016]
Tien dagen in Moshi, tien verschillende NGO’s opgezocht, die in en om Moshi vrijwilligers willen ontvangen om bij allerhande projecten mee te werken. Waar zijn wij naar op zoek? Onze agenda is open: hoe ziet het eruit? Wat voor mensen draaien deze projecten? Hoe zoeken ze naar vrijwilligers? In hoeverre houden ze rekening met de voorwaardelijkheden, waarvan wíj vinden, dat ze er rekening mee moeten houden? Loopt het goed, loopt het minder goed? Wat voor vrijwilligers zijn het die ze werven? Zijn de vrijwilligers essentieel voor ze, of zijn ze louter ‘voor erbij’? En zo zijn er nog meer vragen. Vragen die we ons tevoren stelden, maar ook vragen die rijzen als je zo op pad bent.

We – ik ben op pad met Reinier Vriend, mijn bestuurscollega bij de Stichting Volunteer Correct -vonden onze vaste stek in het centrum van de stad. Haria Hotel. Nota bene gevonden, nog toen ik thuis was, omdat dit hotel ook een nevenactiviteit is van een NGO, die hier armoede en ontwikkelingsachterstand te lijf gaat. Het is het beste stekje, dat we ons wensen konden: een heerlijk ‘roof top’-terras, altijd koude biertjes in de koelkast (hard nodig: het is heet hier!) en iedere morgen een heerlijke omelet als ontbijt. Upendo, Anna en de andere dames verwelkomen ons iedere morgen. Meest ben ik kort na zeven uur al op het terras. Dan is het er nog een béétje fris.

Op visite bij elke organisatie vertellen we natuurlijk ook ons eigen verhaal. In de meeste gevallen is dan louter lof ons deel: ze vinden het geweldig, wat wij beogen, uiteindelijk. Ook al putten wij uit in gedisclaim: we zijn eerst alleen nog maar aan het verkennen. Wat voor organisatie stuurt jullie dan? Nou ja, geen enkele dus; wij komen gewoon zélf. We zouden wellicht later ook concreet projecten kunnen ondernemen, maar zover zijn we nog niet.
Iedereen blijft enthousiast. Álle organisaties maken veel tijd voor ons vrij. Meermaals zijn we een halve dag meegenomen naar projecten een uur buiten de stad. Community projecten in relatief ver afgelegen arme dorpen. De organisatoren werken veelal vanuit Moshi zelf. Zij lijken ons meestal tot de lokale ‘upper class’ te behoren.

Modellen
We krijgen ook zicht op de ‘modellen’. Er is meestal sprake van een combi van een projecten-NGO met een safaribedrijfje ofwel een (ook voor toeristen-) ho(s)tel, dat vaak ook gewoon ‘vrijwilligershuis’ wordt genoemd. De aard van de samenwerking hangt veelal af van de origine: was er eerst een safaribedrijfje, dan zijn de projecten eerder opgezet als marketingstrategie: toeristen zijn extra genegen met zo’n bedrijf in zee te gaan: ze doen ook iets goéds. En de rijke toerist, hij sponsort zijn geweten schoon. Het kan aldus een schijnvertoninkje zijn. Bij het Afrishare-initiatief lijkt deze situatie misschien wel van toepassing, ook al verdient deze organisatie op basis van het bezoek en interview dat wij met baas Ibrahim hadden, absoluut nog geen vingerwijzing. Daarvoor zouden we toch nóg dieper de specifieke projecten in moeten duiken. Bij meerdere organisaties zaten de woordvoerders nog niét op het spoor van kritiek op de weeshuistoestanden. Bij andere organisaties werd daarover al begonnen, vóórdat wij het aanroerden. Jawel, ook hier zijn genoeg mensen die de weeshuiswildgroei verfoeien.

Beter is het wanneer het andersom is ontstaan: eerst een project en daarna de speurtocht naar fondsen. Zo zit ’t bijvoorbeeld bij Haria Hotel zelf. De Australische ‘founder’ van Team Vista, dat een kleuterschool draait, bijna 300 primary school-kinderen van schooltenues en -boeken en tevens van schoolgeld voorziet en dat ook nog eens een community-bank organiseert, heeft Haria Hotel sinds nog maar één jaar in eigen beheer. Alle winst van het hotel en het restaurant gaat naar Team Vista! Hostel Hoff, Born to Learn, Foot2Afrika, TATU en Kilimanjaro Young Girls in Need (KYGN): ze leveren ons allemaal verrassende verhalen op, met overeenkomsten, rode draden om geleidelijk beter te gaan herkennen, maar ook met grote verschillen. En ook ontwaren we lijntjes tussen deze organisaties. Born to Learn blijkt opgezet door ex-vrijwilligers van Hostel Hoff; KYGN werft vrijwilligers via Hostel Hoff; de oprichter van TATU was ook betrokken bij de opzet van Born to Learn. Anna van KYGN laat ons haar ‘safe house’ zien. Dat ziet zij als het antwoord op het weeshuis-issue. Met het safe house-concept mikt ze nadrukkelijk op tijdelijke opvang. Als thuissituaties genormaliseerd zijn, dan moeten alle kinderen terug naar huis kunnen.

Scholen bouwen
Er is voor ons ook veel om weer wat meer van te willen weten. Zo hoor ik van Ally, de manager van Haria, die overdag ook altijd even op pad is, om door Team Vista ondersteunde gehandicapte kinderen naar school te brengen, dat er een stuk land is gekocht in het dorp Newlands, 15 kilometer zuidelijk van Moshi. Eerst worden er nog uien geoogst, maar op termijn moet hier een school gebouwd worden. We hebben vorige week bij Born to Learn vernomen, dat zij juist daar, in Newlands dus, een nieuwe school hebben opgeleverd. Hoe zit dat nu precies? Bij Afrishare vernemen we, dat ze weten dat Foot2Afrika niet meer zou bestaan. Maar laten wij daar nu net de dag tevoren op bezoek geweest zijn. Toch past het verhaal wel: veel van onze vraagtekens worden zo van meer verklaring voorzien: er is een sprake van een doorstart, maar met andere staff. Foot2Afrika moet eens een belangrijke speler zijn geweest; nu doet het zijn best te overleven. Meermaals zien we heel aantrekkelijke vrijwilligershostels, waar bijna niemand verkeert. O, wat zouden ze graag willen, dat we ons in Nederland voor hen zouden inzetten voor de werving van vrijwilligers!
Ik geloof dat we er beide wel uit zijn, dat het TATU-project ons het meest enthousiast maakt. Dat project heeft echt een heel dorp in projecten ‘geadopteerd’. En wat vooral zo aanspreekt, dat is dat het een echt ‘project’ is: het is helemaal gericht op het uiteindelijk weer aan de lokale gemeenschap overdragen van de in gang gezette ontwikkelingen. Hier is per definitie ook geen sprake van ‘unskilled volunteerism’.

Om de informatie een beetje langs één latje te kunnen halen, heb ik een formuliertje opgemaakt. ’s Avonds vul ik het formulier voor elke organisatie in. Dit is een goed handvat voor de volgende fase, als we echt kunnen gaan bekijken, wat we hiermee nu kunnen. In deze volgende fase hebben we natuurlijk véél meer informatie nodig over alle projecten. Transparantie blijft ons sleutelbegrip!

Netwerken
Tien dagen netwerken heeft heel wat contacten opgeleverd. Enerzijds hebben wij nu bekende gezichten voor de mensen hier; anderzijds hebben wij zicht op wat de projectontwikkelaars hier nu allemaal doen. Er zijn er uiteindelijk nog veel meer te vinden in Moshi en omstreken. Wat ons in ieder geval duidelijk is: er is veel behoefte aan inzet van vrijwilligers. Het zal eerder een struggle worden, om de vrijwilligers te vinden. Niet dat er niet genoeg zijn, maar de internetmarketing van de grote voluntourism-ondernemingen is niet gemakkelijk te bevechten. Bovendien is dit land bestuurlijk en politiek ook in een ‘state of change’. Veel betrokkenen zijn best een beetje bang dat de regering in zijn drang om corruptie te bestrijden de mogelijkheden voor vrijwilligers aanscherpt, als antwoord op misbruikpraktijken in het verleden.

Komende week nog wat aanvullende ervaringen opdoen in Arusha. Daarover, en daarna over de wat intensievere betrokkenheid bij een viertal projecten in Mwanza, later meer op dit platform.

Niko Winkel , 16 januari 2016

Volunteer Correct en GoTanzania -onderzoek: de bekendste Nederlandse vrijwilligersuitzendcentrales vergeleken

Volunteer Correct en GoTanzania hebben onderzoek gedaan naar achtergrond en kenmerken van een zestal belangrijke vrijwilligersuitzendorganisaties, vooral mikkend op vrijwilligerswerk in ontwikkelingslanden. Het onderzoek heeft zich volledig gericht op de informatie die de organisaties via hun websites ontsluiten. Bij het onderzoek zijn de volgende organisaties betrokken: Projects Abroad, Travel Active, Activity International, SIW, Be More en Doingoood. 
De organisaties zijn op 10 thema’s middels een vijfpuntsschaal-score per thema met elkaar vergeleken. De eindscore betreft een relatieve score, dus de haalbare maximumscore is 100%.

Het onderzoek wijst uit dat drie van de zes organisaties op een vergelijkbare score uitkomen. Doingoood en Be More scoren hierbij iets hoger dan SIW (resp. 70,5%, 72,5% en 66%), doch hierbij dient in acht te worden genomen, dat SIW als organisatie zelf ook uit louter vrijwilligers bestaat. De organisaties Travel Active en Activity International scoren alles bij elkaar genomen enigszins lager: resp. 57,5% en 53%. Projects Abroad eindigt als laatste met een score van slechts 33%.

In dit onderzoeksrapport worden per thema de resultaten nader toegelicht in afzonderlijke hoofdstukken. De overall-resultaten van dit onderzoek worden gepresenteerd in het hoofdstuk ‘Conclusies’. Het gehele onderzoeksrapport is online beschikbaar.

Vrijwilligerswerk in Cambodja onderzocht

[20 januari 2015]
Joni Verstraete deed onderzoek in Cambodja naar de gevolgen van ”weeshuis toerisme” op kinderhuizen en schreef haar scriptie voor de Leeds Metropolitan University hierover. Ze formuleerde aanbevelingen voor de kinderhuizen, vrijwilligers en betrokken organisaties. Ook keek ze naar waar het fenomeen ”weeshuis toerisme” vandaan komt.

Via interviews met managers, eigenaars en vrijwilligerscoördinatoren van kinderhuizen in Cambodja is gekeken naar hun visie op de sociaal-economische gevolgen en de positieve en negatieve gevolgen van ”weeshuis toerisme”. Met name de ideeën van de ontvangende organisaties kregen de nadruk in het onderzoek. 

Lees verder in het uitgebreide artikel over deze scriptie op de website van Better Care Network. 

GoTanzania onderzoek: uitzendbureaus veel duurder

[12 november 2014]
GoTanzania heeft meer dan 150 organisaties verzameld, die alle vrijwilligerswerk aanbieden in Tanzania. Deze aanbieders variëren van mini-NGO's, initiatieven van een particulier in Tanzania, tot grote internationaal opererende reisbureaus. GoTanzania heeft een typologie van deze aanbiedende organisaties gecreëerd. Ten eerste zijn er de organisaties, die zélf het werk op hun eigen locatie aanbieden (scholen, kindertehuizen, ziekenhuizen etc.). Daarna zijn er de organisaties, die lokaal vrijwilligerswerk in projectsetting aanbieden.

Eén niveau verder zijn er bemiddelingsorganisaties, met soms ook eigen projecten, maar met globale informatie op internet. Tot slot zijn er de grote internationale "vrijwilligerswerk-uitzendbureaus".
Zo is er een schaalmodel gecreëerd, van klein- naar grootschalig, van 'zo dicht mogelijk bij de oorsprong' tot 'een supermarkt van vrijwilligerswerk'. In de praktijk lopen veel andere schalen hiermee parallel. Zoals van individueel naar collectief, van authentiek tot geconstrueerd, van sober naar avontuur-gericht, maar dan zonder dat deze avontuur-kosten zijn ingecalculeerd. Juist dit laatstgenoemde aspect is het meest van toepassing op deze schaalverdeling: van goedkoop naar duur. 

Het vergelijkend perspectief toont aan, dat deze laatste groepen, die door veruit de meeste vrijwilligers worden gebruikt, significant duurder zijn dan de andere groepen. Onderstaande grafiek laat de resultaten van het door GoTanzania zelf uitgevoerde onderzoek aan.  

Het onderzoek wijst uit, dat wanneer je een vrijwilligersreis van 2 maanden maakt en je arrangeert deze reis rechtstreeks met de organisatie, waar je je werk ook gaat doen, je rekening moet houden met ongeveer €1000.
Indien je een vrijwilligersproject aangaat bij één van de grote internationale vrijwilligers-uitzendbureaus, dan lopen de kosten al gauw op tot €2400. 
Let wel: het gaat in beide gevallen alleen om kost en inwoning. 

Soms is er sprake van een 'financiële bijdrage' aan het project in kwestie, maar die mag nooit inhouden, dat het doen van vrijwilligerswerk significant duurder wordt. 

De conclusie is: grote uitzendbureau brengen veel meer kosten in rekening. Kosten, die je als vrijwilliger niét of nauwelijks terugziet in de geleverde diensten. 
(Wordt vervolgd)

Volunteer Correct gaat naar Kaapstad

[7 november 2014]
In september heeft de stichting Volunteer Correct zich online gepresenteerd. Volunteer Correct stelt zich ten doel transparantie en accountability in internationaal vrijwilligerswerk te bevorderen. De oprichters zijn bezorgd over de kwaliteit en effectiviteit van vrijwilligerswerk en willen streven naar een klimaat waarin vrijwilligersorganisaties verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor hun aanpak en worden aangemoedigd te reflecteren op de effectiviteit van hun programma’s.
Tegelijkertijd moedigt Volunteer Correct vrijwilligers aan hun verantwoordelijkheid te nemen om goed geïnformeerd deel te nemen. 

Volunteer Correct maakt direct haar intenties praktijkgericht met 'Project Kaapstad'. Dit media- en onderzoeksproject beoogt een bijdrage te leveren aan het transparant maken van een waardevol vrijwilligersproject in Kaapstad. In februari vertrekt een vrijwilligersteam van Volunteer Correct naar Kaapstad voor een 18-daagse projectreis. Het eindresultaat wordt een uitgebreide documentairefilm.